7 regels voor energiezuinige voedselconsumptie
Op Milieu Centraal was het volgende artikel te lezen over een milieubewust eetpatroon. Bij een miliebewuste voedselconsumptie speelt de indirecte energie van voedingsmiddelen een belangrijke rol. De indirecte energie is de energie die nodig is voor het telen, vervoeren, koelen en verwerken van voedsel.
Je kunt veel indirecte energie besparen door minder voedsel weg te gooien, maar ook door te letten op het soort producten dat je koopt. Hieronder staat waar je volgens Milieu Centraal op moet letten.
7 regels voor een milieubewust eetpatroon:
1. Wees matig met dierlijke eiwitten (vlees, kaas, vis)
In onze voeding zitten eiwitten. Dit zijn stoffen die we nodig hebben. Eiwitten zitten in dierlijke producten, zoals vlees, vis, en kaas. Maar ook in plantaardige producten zoals granen, noten, peulvruchten en soja zitten eiwitten. Het maken van dierlijke producten kost veel meer energie dan het maken van plantaardige. Om een dier een kilogram te laten groeien, is 2 tot 5 kilogram plantaardig voer nodig. De hoeveelheid indirecte energie voor dierlijke en plantaardige producten laat dit duidelijk zien. Onderstaande tabel geeft de indirecte energie van een aantal basisvoedingsmiddelen. Minder dierlijke producten eten, zo blijkt, is een vorm van energiebesparing. Lees hierover meer op Vis, Vleesproductie en Vleesvervangers. Onderstaande tabel geeft de indirecte energie van een aantal basisvoedingsmiddelen. Minder dierlijke producten eten, zo blijkt, is een vorm van energiebesparing.
2. Koop bij voorkeur geen producten die vervoerd zijn met het vliegtuig
Bederfelijke producten zoals sla, komkommer, tomaten, boontjes en zacht fruit uit een ander continent worden vaak per vliegtuig vervoerd. Het vervoer van een kilogram sperzieboontjes uit Kenia (dat ligt op 7000 km van Nederland) kost 70 megajoules energie. Dat is vergelijkbaar met twee liter benzine. Logisch dat de sperziebonen in de winter zo duur zijn. Bewaargroenten en bewaarfruit worden per boot vervoerd en dat kost veel minder energie. Voorbeelden zijn appels, aardappels, bananen of kiwi’s.
3. Eet regelmatig groenten van het seizoen
Het is beter om kasgroenten te vermijden vanwege het extra energiegebruik om de kassen warm te houden. Het energiegebruik kan oplopen tot 60 megajoules per kilogram product. Dat is vergelijkbaar met bijna twee liter benzine. Een kilogram groenten van de Hollandse volle grond kost slechts 1 tot 5 megajoules energie. Voor een overzicht met kalender zie ook Groente en fruit kopen.
4. Koop op maat
Koop van bederfelijke producten zoals zuivel, vleeswaren en fruit, geen al te grote hoeveelheden. Zo voorkomt u dat u etenswaren moet weggooien omdat ze te lang zijn blijven liggen. In een gemiddeld Nederlands huishouden verdwijnt ongeveer 10 procent van het gekochte voedsel onnodig in de vuilnisbak. Dat is maar liefst 51 kilogram voedsel of € 125 per persoon per jaar. Voor uw eigen inzicht kunt u gedurende twee weken eens opschrijven wat u aan eten weggooit, en waarom. Dat helpt om nauwkeuriger in te kopen en bewuster maaltijden te plannen. Lees ook eens Kopen op maat.
5. Bewaar voedingsmiddelen zorgvuldig
Zorg voor een overzichtelijke indeling in uw koelkast en voorraadkast. Door een beter zicht op uw voorraad voorkomt u dat de houdbaarheidsdatum van producten verloopt, of producten bederven. Etenswaren blijven het langste goed als u ze bij de juiste temperatuur bewaart. Informatie hierover staat meestal op de verpakking. Zie verder: Bewaren van voedsel.
6. Kook op maat
Ongeveer de helft van het voedsel dat nodeloos wordt weggegooid, bestaat uit maaltijdresten. Koken op maat is dé manier om deze verspilling tegen te gaan. Blijven er toch restjes over na de maaltijd, probeer deze dan binnen drie dagen te verwerken in een andere maaltijd. Zie voor meer informatie en tips Koken.
7. Koop milieuvriendelijk geteelde producten
De biologische landbouw gebruikt gegarandeerd geen milieubelastende kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. De biologische producten zijn herkenbaar aan het EKO-keurmerk (of een gelijkwaardig buitenlands biologisch keurmerk). Biologische producten die in de verwarmde kas zijn geteeld, of per vliegtuig zijn ingevoerd, hebben een hogere milieubelasting. Er is dan zoveel energie gebruikt dat de milieubelasting hiervan zwaarder telt dan het feit dat de producten biologisch zijn. Producten met Milieukeur voldoen aan milieueisen op het gebied van het gebruik van energie, uitstoot van schadelijke stoffen, afval, mogelijkheden tot hergebruik, en gebruik van bestrijdingsmiddelen. In een aantal gevallen is de milieubelasting in de gangbare landbouw flink afgenomen. De verbetere milieuprestaties zijn echter niet herkenbaar, omdat hier geen merk, logo of keurmerk voor bestaat.
Indirecte en directe energie
Bij voeding en milieu denkt u misschien eerst aan zaken zoals het mestoverschot door intensieve veehouderij, en aan gebruik van bestrijdingsmiddelen. Ook verpakkingen springen vaak in het oog. Minder bekend, maar zeker zo belangrijk, is het energieverbruik voor voeding. Wanneer u een product aanschaft, zit er vaak al heel wat energie in. Neem bijvoorbeeld broccoli uit Spanje. Het kost energie om de groent te telen, te vervoeren in gekoelde vrachtauto’s, en te verpakken. Vervolgens neemt u de broccoli mee naar huis, en bewaart u die mogelijk een dag in de koelkast. U maakt er dan een maaltijd van; ook dat kost energie.
Voor en na de aankoop
De energie die verbruikt werd vóór u de groente aanschafte, heet de indirecte energie. De energie die u zelf heeft ingezet om de groente te vervoeren, te bewaren en klaar te maken, heet de directe energie. De indirecte energie wordt uitgedrukt in megajoules (MJ). De indirecte energie van kasgroente in de winter is bijvoorbeeld 40 tot 50 megajoules per kilogram (MJ/kg). Het verwarmen van kassen kost namelijk zeer veel energie. Ter vergelijking, één liter benzine levert 32 MJ energie op.
Onzichtbaar
Voor uw indirecte energiegebruik krijgt u geen rekening thuis gestuurd. De kosten zitten in de prijs van de producten inbegrepen. Het is daarmee een onzichtbare vorm van energieverbruik, maar wel één om u van bewust te zijn. 85 tot 90 procent van het energieverbruik voor voeding bestaat namelijk uit indirecte energie; 10 tot 15 procent uit directe energie.
Voeding en gezondheid
Gezond eten kun je kiezen.Gezonde voeding is een voorwaarde voor een goede gezondheid. Voor een gezond voedingspatroon gelden de volgende adviezen: beperk de voedings(energie)waarde, beperk producten die verzadigd vet en cholesterol bevatten, eet meer zetmeel, maar minder suiker, en eet meer voedingsvezel.
Belangrijk is ook om een deel van het dierlijk eiwit te vervangen door plantaardig eiwit, en voldoende vitamines binnen te krijgen. Concreet betekent dat: meer brood, aardappelen, peulvruchten, groenten en fruit. Met de volgende voedingsmiddelen kunnen we vaak best minderen: vlees, volle zuivel, vetten, vette levensmiddelen, suiker en suikerhoudende levensmiddelen. Producten die rijk zijn aan verzadigd vet hebben vaak een magere en minder vette variant. U kunt ook kiezen voor producten met onverzadigde vetten; informatie hierover vindt u op de verpakking.
Bron: Milieucentraal.nl
