Wat is klimaatverandering?
Klimaatverandering is de verandering van het gemiddelde weertype of klimaat over een bepaalde periode. De verandering manifesteert zich het duidelijkst in een stijging of daling van de gemiddelde temperatuur en van de gemiddelde hoeveelheid neerslag op Aarde.
Hoofdoorzaak van de klimaatverandering zijn de door mensen geproduceerde broeikasgassen (waterdamp, kooldioxide, methaan), grootste boosdoener is CO2. Broeikasgassen komen vrij bij energieopwekking uit fossiele brandstoffen. En die gassen houden de aarde warm door warmtestraling die normaal vanaf de aarde het heelal in zou reizen terug te kaatsen naar het aardoppervlak.
Mogelijke gevolgen van klimaatverandering
De belangrijkste gevolgen van de algemeen verwachtte klimaatveranderingen (opwarming) zijn in laag gelegen tropische en droge tropische gebieden nu al zichtbaar:
- Zeespiegelstijging: bij de huidige stijging van het zeewaterniveau kan volgens voorspellingen het aantal mensen dat getroffen wordt door overstromingen toenemen van 13 naar 94 miljoen per jaar;
- Aantasting van ecosystemen: klimaatverandering gaat samen met de verschuiving van klimaatzones. Sommige planten en dieren kunnen zich niet snel genoeg aanpassen, waardoor ze met uitsterven worden bedreigd. Klimaatverandering kan op een aantal plaatsen leiden tot meer droogte, wat kan leiden tot meer bosbranden en woestijnvorming;
- Zoetwatertekort: een groot gedeelte van de wereldbevolking leeft in landen waar een tekort is aan schoon zoetwater. Klimaatverandering kan het watertekort in diverse regio’s, zoals het Midden-Oosten, de Sahel en Australië, groter maken; Voor andere gebieden kan er een gunstig effect optreden: in sommige klimaatscenarios wordt in Noord Afrika een toename van neerslag voorspeld.
- Toename van neerslag. Dit kan zowel negatieve als positieve gevolgen voor de leefomgeving tot gevolg hebben.
- Afname inlandbouw productiviteit: dit wordt verwacht in gebieden waar droogte door klimaatverandering toeneemt, zoals in het Midden-Oosten en India.
- Toename in landbouwproductiviteit: dit wordt verwacht in gebieden die nu nog droog zijn en waar neerslag door klimaatverandering toeneemt.
Gevolgen voor Nederland en België
Hoewel de zwaarste klappen in ontwikkelingslanden worden verwacht, kunnen ook Nederland en België te maken krijgen met de gevolgen van klimaatverandering. De kans dat rivieren buiten hun oevers treden wordt groter. Dat zal van invloed zijn op hoe we onze ruimte gebruiken. Verder heeft de stijging van de zeespiegel niet alleen gevolgen voor de kustbescherming, maar ook voor de landbouw (verzilting) en voor de Waddenzee. Met een gemiddelde stijging van de temperatuur wordt ook de kans groter op de uitbraak van ziektes die voorheen vooral in tropische landen voorkomen, zoals malaria. Ook kan het het ecosysteem veranderen omdat door de veranderende externe omstandigheden bepaalde dier- en planten soorten beter, of juist minder goed, zich kunnen handhaven. Een toename van uitheemse plant- en diersoorten (exoten) valt te verwachten.
